درگذشتگان ۳ اسفند سینما ، تئاتر و موسیقی؛ آندرانیک آساطوریان

به گزارش باکس افیس ایران:  آندرانیک آساطوریان (ارمنی: Անդրանիկ Աստուրյան؛ زادهٔ ۲۷ اوت ۱۹۴۱ – درگذشته ۲۲ فوریهٔ ۲۰۱۵)، آهنگساز، رهبر ارکستر و تنظیم‌کننده موسیقی پاپ ایرانی-ارمنی بود.^[۱][۲][۳]

آندرانیک آساطوریان در ۵ شهریور ۱۳۲۰ در همدان به دنیا آمد اما در شهر اهواز بزرگ شد و سپس به تهران نقل مکان نمود.^[۱] او خودش می‌گوید:

«از ۹سالگی به موسیقی روی آوردم. در ۱۸سالگی به تهران رفتم تا در آنجا به تحصیلاتم در رشته موسیقی ادامه دهم. در تهران به هنرستان عالی موسیقی رفتم. اما وقتی خواستم نام‌نویسی کنم، به من گفته شد که به‌دلیل این‌که سنم بالاست، می‌بایست در نوبت شبانه ثبت‌نام کنم. من هم در شیفت شب نام‌نویسی کردم و از ساعت ۴ تا ۸ بعدازظهر به کلاس می‌رفتم و به این ترتیب تحصیلات موسیقی را در این هنرستان ادامه دادم. بعد از فعالیّتهای بسیار در موسیقی، وارد ارکستر پاپ رادیو تلویزیون شدم و رهبری آن را به مدّت دو سال به‌عهده گرفتم.»^[۴]

وی در اوایل سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۶) برای ادامه تحصیل به همراه خانواده به آمریکا مهاجرت نمود و در لس آنجلس، کالیفرنیا زندگی می‌کرد.^[۱] پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، راه تبعید و مخالفت با حکومت وقت ایران را در پیش گرفت.^[۵]

آندرانیک با بیش از ۵۰ سال کار هنری خالق بسیاری از آثار جاودان هنری است،^[۵] او با بسیاری از خوانندگان مطرح پاپ ایران مانند ابی، داریوش، سیاوش قمیشی، هایده، ستار، معین و گوگوش همکاری داشت.

از جمله آثار او «افسانه هستی» (با شعر هما میرافشار و صدای هایده)، تنظیم سه قطعه از آلبوم حکایت، به نام «حکایت»، «شکایت» و «پرنده‌های قفسی» از سیاوش قمیشی و «صحنه» (با شعر شهیار قنبری و صدای امیر) است.^[۱] آندرانیک تنظیم قطعه «کعبه» با صدای معین را نیز در کارنامه دارد. این هنرمند ایرانی-ارمنی، تعداد اندکی از آثارش را نیز خودش خوانده، یکی از این آثار «مادرم» نام دارد که در سال‌های آغازین دههٔ ۱۹۸۰ در آمریکا خوانده شده است. آندرانیک در زمینه آهنگسازی و تنظیم، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه همکاری داشت.^[۶]

آندرانیک معمولاً زیاد اهل گفت‌وگو با رسانه‌ها نبود و در خلوت و تنهایی زندگی می‌کرد.

از سال‌های میانی دهه ۱۹۹۰ آندرانیک از فعالیت در فضای موسیقی پاپ ایرانی در لس‌آنجلس تا حدی فاصله گرفت و در زمینه آهنگسازی و تنظیم، با سازمان مجاهدین خلق در فرانسه همکاری کرد. نام او در فهرست تنظیم کنندگان ارکستر در کنسرت‌های مرضیه دیده می‌شود؛ برنامه‌هایی که به نفع سازمان مجاهدین خلق ایران در اروپا و آمریکا به روی صحنه رفت. همکاری آندرانیک با مجاهدین کمی بعد رسماً از سوی این سازمان اعلام شد.^[۱]

آندرانیک از اوایل دهه ۷۰ به همکاری با سازمان مجاهدین و شورای ملی مقاومت پرداخت و در سال ۱۳۷۷ به عضویت شورا درآمد.^[۵] وی در برنامه‌های گوناگون این سازمان شرکت می‌جست و با خوانندگان مجاهدین همکاری نزدیکی را آغاز کرد. این موضوع در لس‌آنجلس باعث شد تا شماری از دوستان و همکاران آندرانیک از او فاصله بگیرند. او اما در تصمیم خود مصمم بود و تا همین اواخر سفرهای سالیانه خود به پاریس را برای پروژه‌های این سازمان انجام می‌داد.^[۱][۷]

او در آخرین پیام خود برای مجاهدین که روز ۲۱ بهمن سال ۱۳۹۳ از بیمارستان فرستاد، نوشت:^[۵][۸]

«از محبت‌های شما در این دوران بیماری بی‌نهایت سپاسگزارم. منهم یک اشرفی هستم پرافتخارترین و زیباترین روزهای زندگی‌ام، روزهایی است که با شما بودم و برای شما سرودم و آهنگ ساختم. من در دریای محبت‌های شما، درد بیماری را بهتر تحمل می‌کنم و از همه همرزمان شورایی خواهران و برادران مجاهدم که در این دوران لحظه‌به‌لحظه با من هستند ممنونم…. من همواره به همه گفته‌ام که یک اشرفی مجاهد هستم و اشرفی مجاهد خواهم ماند».

در ادامه موسیقی سنتی و به موازات موسیقی قدیمی در ایران که از محبوبیت فراوانی نزد مردم برخوردار بود، فرم دیگری از موسیقی پاپ ایرانی در دهه ۱۳۳۰ شکل گرفت. این موسیقی بسیار تحت تأثیر فضای موسیقی پاپ غربی بود و سازهای ایرانی هم در ارکسترهای آن به‌کار نمی‌رفت. در این کارها اگر شعر پارسی را از ترانه برمی‌داشتیم به راحتی می‌توانستیم یک شعر انگلیسی روی آن بگذاریم و کسی هم متوجه نمی‌شد کار ایرانی است و در ایران ساخته شده است.

این سبک در دهه ۱۳۵۰ به پشتوانه موج تازه‌ای از آهنگسازان و ترانه‌سرایان جوان دگرگون شد. شاید بتوانیم واروژان را اولین آهنگ ساز و تنظیم‌کننده و نخستین پیشکسوت سبک جدید در این دوران بشناسیم. بعد از واروژان آندرانیک، منوچهر چشم‌آذر و بابک افشار فعالیت‌های گسترده‌ای در این زمینه انجام دادند و آندرانیک آساطوریان در همین دوران با تنظیم ترانه «نمیاد» برگ جدیدی در صفحه موسیقی جدید در ایران باز کرد.

این ترانه که با شعر آرش سزاوار، آهنگ حسن شماعی زاده و صدای گوگوش توسط آندرانیک آساطوریان اجرا شد فصل تازه‌ای را در موسیقی پاپ در ایران گشود.^[۱]

آندرانیک آساطوریان پس از یک دوره مبارزه با سرطان ریه سرانجام در روز یکشنبه تاریخ ۲۲ فوریهٔ ۲۰۱۵، (۳ اسفند ۱۳۹۳)، در سن ۷۳ سالگی در بیمارستانی در لس‌آنجلس درگذشت.^{[۹][۵][۱۰][۱۱][۱۲]}

در ۱۰ اسفند ۱۳۹۳ نیز مراسمی در کلیسای فارست لاون لس آنجلس، کالیفرنیا به همین مناسبت برگزار گردید.^[۱۳][۱۴]

• در برخی از جلد آلبوم‌ها از نام آندو که مخفف آندرانیک است، استفاده شده است.

^[۱۵]